نهفت

احیاناً اگر پیگیر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باشید، حتما نظرسنجی ها را هم دنبال می کنید، نظر سنجی هایی که به صورت متناوب میزان رأی احتمالی هر یک از نامزدها را نشان می دهند و موقعیت بسیار مهمی هم در عرصۀ سیاست امروز کشورهای مثل ایالات متحده دارند. با این همه، در این دورۀ انتخابات وقوع همزمان چند نکته باعث شده که قدرت پیش بینی انتخابات ماه نوامبر بر اساس نظرسنجی ها تا حد بسیاری دشوار شود.

نکتۀ اول آن است که بنا به طبیعت نظرسنجی ها و نحوۀ نمونه گیری آن ها عددی که برای هر نامزد اعلام می شود حدود سه یا چهار درصد خطا دارد. یعنی وقت رای باراک اوباما چهل و چهار درصد تخمین زده می شود، در صورت ثبات باقی شرایط رای احتمالی او بین چهل و چهل و هشت درصد در نوسان خواهد بود. به این ترتیب زمانی که میزان آرای دو نامزد بسیار نزدیک تخمین زده می شود نظرسنجی ها کمک چندانی در پیش بینی پیروزی انتخابات نمی کنند.

نکتۀ دوم، اما، به پدیداری بازمی گردد که به آن تاثیر برادلی (Bradley effect) می گویند. ابداع این عنوان به زمانی برمی گردد که تام برادلی که یک آفریقایی-آمریکایی بود در رقابت برای کسب فرمانداری ایالت کلیفرنیا شرکت کرد. طبق نظر سنجی ها او پیشتاز بود و پیش بینی می شد که انتخابات را ببرد. اما پس از خوانده شدن آرا مشخص شد که داستان به صورت دیگری رقم خورده و تام برادلی انتخابات را باخت. طبق نظریه ای که برای توضیح این ناهمسانی بین نتیجه ی انتخابات و نظرسنجی ها ابداع شد، زمانی که یک نامزد سیاه و یک نامزد سفید پوست در انتخابات شرکت می کنند، مخاطبان نظرسنجی که اغلب سفیدپوست اند و گرایش های نژادپرستانه دارند برای فرار از اینکه مورد نقد و نکوهش قرار بگیرند پاسخ های غیرواقعی به نظرسنجی ها می دهند، و پس از آن در انتخابات خلاف رای شان در نظرسنجی به نامزد همنژادشان رای می دهند.

حالا هم بسیاری با دیدۀ تردید به این نظرسنجی ها نگاه می کنند، وبسیاری اعتقاد دارند که درصدی از رای باراک اوباما در نظرسنجی ها رای واقعی پاسخ دهندگان در انتخابات نیست و به در واقع مبتنی بر پاسخ دروغ مخاطبان است.

نکتۀ سوم به نحوۀ نمونه گیری نظرسنجی ها بازمی گردد. این نظرسنجی ها عمدتا به صورت تصادفی از میان شماره تلفن های ثابت یا زمینی نمونه های شان را انتخاب می کنند. نکتۀ مهم در این میان آن است که غالب هواداران باراک اوباما در میان جوانان هستند و جوان ترها عموما نه از خط تلفن ثابت که از تلفن همراه استفاده می کنند. به این ترتیب، می توان نتیجه گرفت که نمونه گیری های فعلی بخشی از رای اوباما را پوشش نمی دهند. با این همه نکتۀ دیگری که این معادله را باز هم پیچیده تر می کند آن است که جوان تر گرچه شور و حرارت بسیاری برای شرکت در مبارزات انتخاباتی دارند، مثلا تی شرت هایی با تصویر اوباما می پوشند یا تبلیغات او را به خودروهای شان می چسبانند، ولی طبق آمارهای موجود شرکت بالایی در رأی گیری ها ندارند، و روز انتخابات خبری ازشان نیست.

حالا معمای اصلی این است که با احتساب خطای همیشگی نظرسنجی ها و رقابت نزدیک دو کاندیدا، رنگ پوست باراک اوباما و تاثیر برادلی، نحوۀ نمونه گیری نظرسنجی ها، و رفتار انتخاباتی نسل جوان در آمریکا بالاخره تاثیر کدام یک از این ها بر دیگری خواهد چربید و کدام نامزد برندۀ انتخابات نوامبر می شود؟